از سوى ديگر قيام امام حسين ( ع ) در روزگار معاويه ، اين ذهنيّت را در مردم ايجاد مىكرد كه آن بزرگوار با صلح برادرش امام حسن ( ع ) موافق نبوده است . در حالى كه امام حسين ( ع ) همواره اصرار داشت نشان دهد با اين صلح كاملًا موافق بوده است . . شاهد بر اين مطلب ، جواب امام حسين ( ع ) به على بن محمد بن بشير همدانى و سفيان بن ليلى است . آن دو در زمان امام حسن ( ع ) به امام حسين ( ع ) گفتند : گروهى از طرفداران قيام ، نزد امام حسن ( ع ) رفته و از آن حضرت تقاضا كرده‌اند كه بر ضد معاويه قيام كند ، ولى امام حسن ( ع ) از قبول پيشنهاد آنها خوددارى كرده و به آنها فهمانده كه جامعه اسلامى براى چنين قيامى آمادگى ندارد . امام حسين ( ع ) در جواب فرمودند : ابو محمّد ( حسن بن على ( ع ) ) راست گفته است . مادامى كه اين شخص زنده است بايد هر يك از شما شيعيان ملازم خانه خود باشيد . « 1 » البته بايد توجه داشت كه امام حسين ( ع ) معاهدهء خود با معاويه را معاهده‌اى لازم الوفاء نمىدانست ؛ چرا كه اولًا پذيرش پيمان از سوى امام حسن و امام حسين ( ع ) از روى رغبت و ميل نبود بلكه شرايط حاكم آنان را مجبور به پذيرش آن كرده بود . ثانياً ، تاريخ گواهى مىدهد كه معاويه نه تنها به هيچ كدام از مواد پيمان‌نامه عمل نكرد ، بلكه در نقض هر يك از موادّ آن از هيچ كوششى فروگذار نكرد . چنان كه خود قبل از عمل به موادّ پيمان‌نامه از نقض آن خبر داد . وى در محلّى به نام « نُخيله » نزديك كوفه ، ضمن خطبه‌اى در اين باره چنين گفت : آگاه باشيد هر شرط و پيمانى كه با حسن بن على بسته‌ام زير پاهاى من است و به هيچ كدام از آنها وفا نخواهم كرد . « 2 » بنابراين ، پيمان صلح عملًا از طرف معاويه از اعتبار افتاده بود و لازم‌الوفاء نبود ، امّا اگر امام حسين ( ع ) قيام مىكرد معاويه مىتوانست دستاويز تبليغاتى مناسبى عليه آن حضرت

--> ( 1 ) - همان ، ص 220 . ( 2 ) - الارشاد ، شيخ مفيد ، ج 2 ، ص 14 .